काठमाडौं, –
नेपाली हिन्दू परम्पराअनुसार आज भाद्र कृष्ण औंसीका दिन ‘बुबाको मुख हेर्ने दिन’ अर्थात् ‘कुशे औंसी’ देशभर श्रद्धापूर्वक मनाइँदैछ। जीवनमा पिता (बुबा) को योगदान र महत्वलाई सम्झदै यो दिन पूजाआजा, मिष्ठान्न, आशीर्वाद ग्रहण र श्रद्धाञ्जलीद्वारा विशेष रूपमा मनाइन्छ।नेपाली समाजमा आमाको बराबरीमा बुबाको पनि अत्यन्तै महत्त्व छ। जसरी ‘मातातीर्थ औंसी’ आमाको सम्मानको दिन मानिन्छ, त्यसरी नै ‘कुशे औंसी’ बुबाको सम्मानको दिन हो। यस दिन जीवित बुबालाई विशेष सत्कार गरिन्छ – मीठा खाना, नयाँ लुगा, फुलमाला र टीका लगाई बुबाको मुख हेरेर आशीर्वाद लिने परम्परा छ। जसका पिता दिवङ्गत भइसकेका छन्, तीले तीर्थ वा पवित्र स्थलमा गई पितृ तर्पण गर्ने चलन छ।
यस दिनलाई ‘कुशे औंसी’ भनिनुको विशेष कारण पनि छ। धार्मिक ग्रन्थअनुसार, कुशलाई पवित्र र शुद्ध मानिन्छ। यस दिन घरमा पवित्र कुश भित्र्याउने परम्परा रहेको छ, जसलाई वर्षभरि धार्मिक कार्यमा प्रयोग गरिन्छ। कुश विना कुनै धार्मिक कर्म पूरा हुँदैन भन्ने विश्वासले यस दिनको आध्यात्मिक महत्व अझ बढाएको छ।
यस दिनलाई केवल परम्परागत उत्सव नभई, सामाजिक रूपमै ‘पिताप्रति कर्तव्य र जिम्मेवारी बोध गराउने दिन’ का रूपमा पनि लिइन्छ। आधुनिक व्यस्त जीवनशैलीमा धेरै छोराछोरीहरू आमाबुबाप्रति बेवास्ता गर्न थालेको पाइन्छ। यस्तोमा ‘बुबाको मुख हेर्ने दिन’ एक अवसर हो, जब परिवारका सदस्यहरू मिलेर आपसी सम्बन्धलाई बलियो बनाउन सक्छन्।
यो पर्वसँगै मिठाई पसल, लुगा तथा उपहार पसलहरूमा चहलपहल बढेको छ। कतिपयले यो दिनलाई ‘Father’s Day’ को नेपाली रूप भन्दै आधुनिक शैलीमा पनि मनाउन थालेका छन् – सामाजिक सञ्जालमा शुभकामना सन्देश, फोटो शेयर, विशेष उपहार आदिका माध्यमबाट।
‘बुबाको मुख हेर्ने दिन’ केवल एक धार्मिक पर्व होइन, यो पीढीगत सम्बन्ध, कृतज्ञता र पारिवारिक मूल्य झल्काउने एउटा गहिरो सन्देश बोकेको दिन हो। यस अवसरमा हामी सबैले आफ्ना अभिभावकप्रति सम्मान प्रकट गर्नुका साथै, पुराना संस्कार र परम्परालाई निरन्तरता दिने संकल्प गर्न जरुरी छ।